สู่การเป็นอุทยานเชิงประวัติศาสตร์ระดับสากล พร้อมชูจุดเด่นพื้นที่ยุทธศาสตร์ที่เชื่อมโยงสองบุคคลสำคัญของโลก

พลตำรวจโท บุญจันทร์ นวลสาย สมาชิกวุฒิสภา ในฐานะรองประธานคณะกรรมาธิการวิสามัญการพิทักษ์และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ วุฒิสภา คนที่หนึ่ง นำคณะสมาชิกวุฒิสภา อาทิ นายธนภัทร ตวงวิไล ดร.มยุรี โพธิแสน และ ดร.สากล ภูลศิริกุล เดินทางลงพื้นที่จังหวัดนครพนมเพื่อตรวจเยี่ยมและรับฟังการบรรยายสรุปผลการดำเนินงานของ หอเฉลิมพระเกียรติพระราชวงศ์จักรี ณ ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษานครพนม ตำบลหนองญาติ โดยมี นายชวลิต วิชยสุทธิ์ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครพนม ในฐานะประธานที่ปรึกษาศูนย์ฯ พร้อมคณะเจ้าหน้าที่ร่วมให้การต้อนรับและนำเสนอข้อมูลการพัฒนาพื้นที่อย่างเป็นระบบ

สำหรับพื้นที่หอเฉลิมพระเกียรติแห่งนี้ มีนัยสำคัญทางประวัติศาสตร์อย่างยิ่งยวด โดยเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน 2505 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้เสด็จพระราชดำเนินมาปฏิบัติพระราชกรณียกิจเยี่ยมเยียนเพื่อสร้างขวัญและกำลังใจแก่ทหารหาญที่ปฏิบัติหน้าที่ตามแนวชายแดนริมอ่างเก็บน้ำหนองญาติ ซึ่งในการเสด็จฯ ครั้งนั้น ทั้งสองพระองค์ได้ทรงประทับแรมในพื้นที่แห่งนี้ นำมาซึ่งความปลาบปลื้มปิติแก่พสกนิกรในพื้นที่อย่างหาที่สุดมิได้

ในการนี้ นายชวลิต วิชยสุทธิ์ ได้นำเสนอต่อคณะกรรมาธิการวิสามัญฯ โดยชี้ให้เห็นถึงความโดดเด่นของอ่างเก็บน้ำหนองญาติที่เป็นจุดเชื่อมโยงเรื่องราวของบุรุษสำคัญระดับโลกถึง 2 ท่าน ท่านแรกคือ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรฯ รัชกาลที่ 9 และท่านที่สองคือ นายโฮจิมินห์ อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาธิปไตยเวียดนาม ที่เคยเดินทางมาพำนักเพื่อพึ่งพระบรมโพธิสมภารของพระมหากษัตริย์ไทยในอดีต ซึ่งความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นนี้สะท้อนผ่านการจัดงานรำลึกร่วมกับสถานเอกอัครราชทูตเวียดนามเป็นประจำทุกปี อย่างไรก็ตาม หอเฉลิมพระเกียรติฯ ซึ่งก่อสร้างมานานกว่า 20 ปี เริ่มมีความทรุดโทรมและได้รับงบประมาณสนับสนุนการปรับปรุงเพียงเล็กน้อยไม่สอดคล้องกับขนาดพื้นที่ จึงมีความจำเป็นอย่างเร่งด่วนที่ต้องจัดทำแผนแม่บท (Master Plan) เพื่อยกระดับสู่การเป็น “อุทยานเชิงประวัติศาสตร์” ที่สมบูรณ์แบบเพื่อเป็นการเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์และพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน

ทางด้าน พลตำรวจโท บุญจันทร์ นวลสาย และคณะกรรมาธิการฯ ได้แสดงความเห็นด้วยและให้ความสำคัญกับข้อเสนอดังกล่าวเป็นอย่างยิ่ง โดยเตรียมเชิญนายชวลิตเข้ามาเป็นที่ปรึกษาคณะกรรมาธิการฯ เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนโครงการ พร้อมทั้งจะทำหนังสืออย่างเป็นทางการถึงผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม เพื่อเสนอให้มีการจัดตั้งคณะกรรมการจัดทำแผนแม่บทอย่างเป็นรูปธรรม

ขณะที่ ดร.สากล ภูลศิริกุล ได้เสนอแนวทางปฏิบัติเชิงรุกด้วยการขอความร่วมมือจากทุกภาคส่วนจัดกิจกรรมทำความสะอาดครั้งใหญ่ (Big Cleaning) เพื่อปรับปรุงภูมิทัศน์ให้สง่างามไม่เสียชื่อเสียงของจังหวัด โดยคณะกรรมาธิการฯ ยืนยันว่าจะช่วยประสานงานและผลักดันงบประมาณจากส่วนกลางอย่างเต็มกำลังเพื่อให้โครงการนี้สำเร็จลุล่วง

ปัจจุบัน หอเฉลิมพระเกียรติพระราชวงศ์จักรี แบ่งพื้นที่การเรียนรู้ออกเป็น 3 ส่วนหลัก ได้แก่ ส่วนแรกคือหอเฉลิมพระเกียรติที่จัดแสดงพระบรมสาทิสลักษณ์ของพระมหากษัตริย์ไทยทั้ง 10 รัชกาล พร้อมภาพประวัติศาสตร์การเสด็จปฏิบัติพระราชกรณียกิจในจังหวัดนครพนมถึง 17 ครั้ง รวมถึงนิทรรศการอัตลักษณ์ 9 ชนเผ่า 2 เชื้อชาติ ส่วนที่สองคือพิพิธภัณฑ์ปลาน้ำจืดลุ่มน้ำโขง (Aquarium) และส่วนที่สามคืออาคารท้องฟ้าจำลองและหอดูดาวที่กำลังอยู่ระหว่างการก่อสร้าง ซึ่งหากการพัฒนาตามแผนแม่บทสัมฤทธิ์ผล สถานที่แห่งนี้จะกลายเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ