สคอ.ชี้ “พลังเครือข่ายประชาชน” คือกุญแจเปลี่ยนปัญหาให้เป็นทางออกของประเทศ ย้ำรัฐมีข้อจำกัดทั้งการทำงานแบบแยกส่วน ล่าช้า และเข้าถึงปัญหาในพื้นที่ไม่ทั่วถึง เสนอหนุนพลังเครือข่ายสังคม เชื่อมองค์ความรู้ ทรัพยากร และพลังประชาชน พร้อมชูบทบาท สสส. เป็นกลไกสำคัญสร้างการเปลี่ยนแปลงจากฐานรากสู่นโยบายสาธารณะ
วันที่ 9 พ.ย.69 – นายพรหมมินทร์ กัณธิยะ ผู้อำนวยการสำนักงานเครือข่ายลดอุบัติเหตุ (สคอ.) กล่าวว่า ปัญหาสังคมที่เกิดขึ้นในปัจจุบันมีความซับซ้อนและเชื่อมโยงกันหลายมิติ ขณะที่กลไกภาครัฐเพียงลำพังอาจไม่สามารถรับมือได้อย่างมีประสิทธิภาพเท่าที่ควร เนื่องจากยังมีข้อจำกัดเชิงโครงสร้าง ทั้งระบบการทำงานที่แยกส่วน การประสานงานระหว่างหน่วยงานที่ไม่ทั่วถึง ความล่าช้าของกระบวนการราชการ ตลอดจนข้อจำกัดด้านการเข้าถึงประชาชนและปัญหาที่เกิดขึ้นจริงในระดับพื้นที่ ดังนั้น การแก้ไขปัญหาของประเทศจึงไม่ควรฝากความหวังไว้กับภาครัฐเพียงฝ่ายเดียว แต่จำเป็นต้องเปิดพื้นที่และสนับสนุนให้ “เครือข่ายทางสังคม” ทั้งภาคประชาสังคม ชุมชน ภาคเอกชน สถาบันวิชาการ และประชาชน เข้ามามีส่วนร่วมอย่างจริงจัง เพราะเครือข่ายเหล่านี้เป็นกลไกที่ใกล้ชิดกับปัญหา เข้าใจบริบทของพื้นที่ และสามารถสะท้อนความต้องการของประชาชนได้อย่างตรงจุด โดยพลังเครือข่ายสังคมสามารถเข้ามาหนุนเสริมกลไกรัฐได้หลายด้าน ทั้งการติดตามตรวจสอบการทำงานของภาครัฐ การช่วยเหลือกลุ่มเปราะบาง การริเริ่มนวัตกรรมแก้ปัญหาในชุมชน การผลักดันข้อเสนอเชิงนโยบายจากเสียงของประชาชน ตลอดจนการเชื่อมโยงทรัพยากรและองค์ความรู้จากภาคส่วนต่าง ๆ ให้เกิดการทำงานร่วมกันอย่างเป็นรูปธรรม
นายพรหมมินทร์ กล่าวต่อว่า ตัวอย่างสำคัญของการบริหารงานที่เปิดโอกาสให้ภาคสังคมเข้ามามีส่วนร่วม คือบทบาทของ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ที่ทำหน้าที่เป็นกลไกกลางในการหนุนเสริมเครือข่าย ผ่านยุทธศาสตร์ไตรพลัง ได้แก่ พลังปัญญา พลังสังคม และพลังนโยบาย โดยพลังปัญญาช่วยสนับสนุนการสร้างองค์ความรู้และข้อมูลเชิงประจักษ์ พลังสังคมช่วยเติมทรัพยากรและสร้างความเข้มแข็งให้เครือข่ายประชาชนสามารถขับเคลื่อนงานในพื้นที่ และพลังนโยบายช่วยนำผลสำเร็จจากการทำงานระดับพื้นที่ไปต่อยอด ขยายผล และผลักดันสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายหรือกฎหมายระดับประเทศ
สำหรับงานด้านความปลอดภัยทางถนน การมีเครือข่ายภาคประชาชนและชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมถือเป็นหัวใจสำคัญ เพราะอุบัติเหตุทางถนนไม่ใช่ปัญหาที่แก้ไขได้ด้วยมาตรการของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งเท่านั้น แต่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ตั้งแต่การสะท้อนจุดเสี่ยงในพื้นที่ การสร้างความตระหนักและปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การเฝ้าระวัง ไปจนถึงการผลักดันมาตรการและนโยบายที่ตอบโจทย์บริบทของแต่ละชุมชน
“การหนุนเสริมเครือข่ายทางสังคมให้เข้มแข็ง ไม่ใช่การทำงานแทนภาครัฐ แต่เป็นการเติมเต็มในสิ่งที่กลไกรัฐอาจเข้าไม่ถึง ทำให้ประชาชนมีความรู้ มีทรัพยากร และมีพื้นที่ในการส่งเสียงเพื่อร่วมแก้ไขปัญหาของตนเอง ประเทศจะเดินหน้าได้อย่างยั่งยืนต้องไม่ใช่แค่รัฐที่คิดและลงมือทำ แต่ต้องเป็นรัฐที่เปิดโอกาสให้ประชาชนและเครือข่ายสังคมเข้ามาร่วมออกแบบและขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลง เพราะ การสร้างเครือข่ายสังคมให้เข้มแข็ง คือการสร้างพลังแก้ปัญหาของประเทศจากฐานรากอย่างแท้จริง” นายพรหมมินทร์กล่าว